Historia Karsiborskiej Kępy

Historia użytkowania gruntów wyspy Karsiborskiej Kępy liczy sobie ponad osiemdziesiąt lat. Już w latach 20.-30. dwudziestego wieku przystosowano wyspę do wypasu zwierząt wznosząc okalający ją wał i budując sieć rowów melioracyjnych. Okres ten był najprawdopodobniej czasem najbardziej intensywnego wykorzystania wyspy przez człowieka.

Po drugiej wojnie światowej teren Karsiborskiej Kępy był wykorzystywany ze zmienną intensywnością, przy czym chyba największe nasilenie wypasu (do 450 sztuk zwierząt) miało miejsce w latach 70., gdy na wyspie gospodarowała Spółdzielnia Produkcyjna "Ognica". Od tamtego czasu intensywność gospodarowania na wyspie znacznie zmalała. Spowodowało to degradację stanu rowów melioracyjnych (zamulenie i zarośnięcie) oraz drastyczny rozwój i zwiększenie zasięgu trzcinowisk, które jeszcze na początku lat 70. wkraczały tylko na 25 % powierzchni pastwisk, a dzisiaj są na ponad połowie. Zjawiska te zaczęły zagrażać walorom przyrodniczym Karsiborskiej Kępy, a zwłaszcza światu ptaków gniazdujących w niskiej roślinności i słonolubnej florze ukształtowanej poprzez wieloletni wypas.

Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków postanowiło zatrzymać niekorzystne procesy tworząc w 1993 roku na tej wyspie własny rezerwat. Rezerwatowe grunty udało się zakupić dzięki finansowemu wsparciu firmy Swarovski Optik z Austrii. Rezerwat ten jest jednym z pierwszych rezerwatów społecznych i chyba pierwszym, w którym jako sposób ochrony przyjęto aktywne działania na rzecz przyrody.

Bezpośrednim bodźcem do powołania własnego rezerwatu na Karsiborskiej Kępie były wyniki badań jakie przeprowadzono w jej okolicy na początku lat 90. dwudziestego wieku. Badania wykazały występowanie stosunkowo dużej populacji lęgowej wodniczki oraz cennych gatunków z grupy siewkowców z biegusem zmiennym podgatunku schinzii. Szczególnie istotny był fakt zasiedlania obszaru przez wodniczkę, gdyż zarówno wtedy jak i obecnie gatunek ten jest jednym z najbardziej zagrożonych wymarciem ptaków wróblowych Europy. Powołanie do życia własnego rezerwatu było ważne dla OTOP także z tego względu, że było znakomitą okazją do rozpoczęcia wdrażania w życie celów czynnej ochrony przyrody.