Bruksela, 27 czerwca 2007 – Komisja Europejska podjęła zdecydowane kroki w sprawie nie stosowania się przez niektóre kraje UE do postanowień Dyrektywy Ptasiej [1]. Sprawa Polski i Niemiec została skierowana do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), pozostałe nowe kraje członkowskie (oprócz Estonii) otrzymały pierwsze pisemne ostrzeżenia. Dyrektywa Ptasia, wraz z Dyrektywą Siedliskową, stanowią podstawowe narzędzie do zatrzymania spadku bioróżnorodności, który – wraz ze zmianą klimatu – stanowi podstawowy problem ekologiczny 21-go wieku. Rządy państw europejskich zobowiązały się do zatrzymania spadku bioróżnorodności do roku 2010 poprzez wdrażanie Dyrektyw.

Konstantin Kreiser, EU Policy Manager BirdLife International [2] w Brukseli oświadczył: „Wiadomość o powzięciu przez komisję działań prawnych odbieramy jako znaczący krok naprzód. Z drugiej jednak strony jesteśmy rozczarowani, że tak wiele rządów trzeba zmuszać, aby ich deklaracje ustne przemienić w czyny. Mamy nadzieję, że kraje członkowskie, wobec których wszczęto postępowania, przyspieszą teraz swoje działania w kierunku zastosowania się do prawa europejskiego, wypełniając jednoczenie swoje zobowiązania zmierzające do zatrzymania spadku bioróżnorodności do 2010 roku”.

Komisja postanowiła skierować sprawy Polski i Niemiec do ETS z powodu wyznaczenia niewystarczającej liczby Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków (OSOP), co jest niezgodne z Dyrektywą Ptasią. Jednocześnie, z tego samego powodu, pierwsze oficjalne ostrzeżenia skierowano do kolejnych ośmiu państw, które przystąpiły do UE w 2004 roku [3]. To oznacza, że poza Estonią wszystkie nowe państwa członkowskie z 2004 roku mają prawny problem z powodu niewystarczającej ochrony ptaków. Cypr otrzyma także pierwsze oficjalne ostrzeżenie z powodu nielegalnych polowań na ptaki.

Izabela Flor, Dyrektor OTOP, polskiego partnera BirdLife, oświadczyła, że: „Wstąpienie Polski do UE oznacza nie tylko czerpanie korzyści gospodarczych, ale także konieczność zastosowania się do europejskiego prawa z zakresu ochrony przyrody. Unijne prawo ochrony przyrody ma ogromne znaczenie dla zachowania unikalnej, lecz zagrożonej polskiej przyrody, w tym takich gatunków jak wodniczka, bielik, czy dubelt. Rząd Polski powinien uniknąć niewątpliwie niekorzystnego wyroku ETS, wyznaczając natychmiast pominięte na dzień dzisiejszy ostoje ptaków o znaczeniu europejskim jako OSOP.”

Komentując decyzję Komisji w sprawie postawienia Niemiec przed ETS, Olaf Tschimpke, Prezes NABU, niemieckiego partnera BirdLife, mówi: „To jest wstyd oraz bardzo niedobry przykład dla innych krajów członkowskich, żeby po dwudziestu ośmiu latach od jednogłośnej decyzji o przyjęciu Dyrektywy Ptasiej, niektóre regiony Niemiec nadal nie miały wyznaczonej wystarczającej liczby OSOP. W tej sytuacji, możemy jedynie cieszyć się z decyzji Komisji o postawieniu Niemiec przed ETS.”

Rastislav Rybanic, Dyrektor SOS, słowackiego partnera BirdLife jest także zaniepokojony sytuacją w swoim kraju: „Proces wyznaczania OSOP na Słowacji został zatrzymany zeszłej jesieni i wiele ostoi ptasich pozostawiono bez prawnej ochrony. OSOP na Słowacji są ostoją populacji gatunków zagrożonych w skali globalnej, takich jak orzeł cesarski, raróg, czy podgorzałka. Wstrzymanie procesu wyznaczania OSOP oznacza także, że rolnicy i leśnicy nie mogą korzystać z funduszy programu rozwoju obszarów wiejskich na obszarach sieci Natura 2000”. Słowacja otrzymała także pierwsze pisemne ostrzeżenie od Komisji w sprawie nieuzasadnionej wycinki drzew na terenie parku narodowego Tatr Wysokich.

W tym samym czasie Cypr otrzymał pierwsze oficjalne ostrzeżenie w sprawie nie stosowania się do zapisów Dyrektywy Ptasiej odnośnie polowań na ptaki. Cypr złamał prawo Wspólnotowe w maju zeszłego roku poprzez wydanie pozwolenia na polowania na turkawki. Tak jak w przypadku Malty – która już otrzymała pierwsze oficjalne ostrzeżenie w sprawie polowań na ptaki – Cypr ryzykuje postawieniem go przed ETS, jeżeli nie zakaże u siebie wiosennych polowań na ptaki.


Dodatkowych informacji udziela:

Jarosław Krogulec, Dyrektor ds. Ochrony OTOP, 0-22 761 82 05


Notatki edytorskie:

[1] Dyrektywa Ptasia i Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków: Dyrektywa Ptasia nakłada na państwa członkowskie obowiązek wyznaczenia Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków (OSOP). OSOP tworzy się w celu zapewnienia przetrwania najcenniejszym gatunkom ptaków w Europie oraz ptakom migrującym. OSOP są częścią europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000, która jest nowoczesną koncepcją ochrony przyrody, zgodnie z którą na około 18% terytorium UE dokłada się szczególnych starań celu pogodzenia działalności ludzkiej z wymaganiami wiążącymi się z ochroną przyrody. Obszary Natura 2000 są to “nie ogrodzone” miejsca, na których powierzchni można prowadzić działalność, jednak powinna to być działalność przyjazna przyrodzie. Dyrektywa Ptasia reguluje także zagadnienia związane z polowaniami na ptaki, w szczególności zabrania na nie polowań wiosną.

[2] BirdLife International: jest ogólnoświatową konfederacją organizacji zajmujących się ochroną dzikich gatunków ptaków, miejsc w których one żyją oraz ochroną bioróżnorodności. W jej skład wchodzą organizacje z ponad 100 krajów. Strona internetowa: www.birdlife.org.

[3] Podsumowanie wszystkich decyzji Komisji: Polska i Niemcy postawione przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości za wyznaczenie nie wystarczającej liczby Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków. Łotwa, Litwa, Czechy, Słowacja, Słowenia, Węgry, Cypr oraz Malta otrzymały pierwsze oficjalne ostrzeżenie w sprawie wyznaczenia nie wystarczającej liczby Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków. Słowacja dodatkowo otrzymała pierwsze oficjalne ostrzeżenie w sprawie wycinania drzew na obszarze prawnie chronionym. Cypr dodatkowo otrzymał pierwsze oficjalne ostrzeżenie w sprawie dopuszczenia do wiosennych polowań na turkawki.

Informacje wprowadzające: „Wellbeing through Wildlife in the EU” – ta publikacja BirdLife z 2007, opatrzona wstępem Komisarza Barroso, wyjaśnia w jaki sposób długoterminowy rozwój gospodarczy zależy od zasobów naturalnych oraz od poprawnie funkcjonujących ekosystemów. Pokazuje także, że dostęp do terenów zielonych poprawia zdrowie fizyczne i psychiczne ludności oraz że edukacja ekologiczna ma duże znaczenie dla obecnych i przyszłych pokoleń. Zawiera ona 26 studiów przypadku z całej UE. Można ją pobrać pod adresem: http://wellbeing.birdlife.org.